به گزارش خبرگزاری حوزه، همزمان با فرارسیدن ماه محرمالحرام، این خبرگزاری با انتشار پرونده ویژه «زیارت عاشورا» و با حضور حجتالاسلام والمسلمین جواد محدثی، گامی در شرح زیارت عاشورا برمیدارد تا دریچهای نو به سوی معارف اهلبیت (ع) گشوده شود؛ این پرونده ویژه به حضور مخاطبان ارجمند و عزاداران وفادار سیدالشهدا (ع) تقدیم میگردد.
بسم الله الرحمن الرحیم . السلام علیک یا اباعبدالله
سلام و درود خدمت شما عزیزان، محبین اهل بیت علیهمالسلام. درباره زیارت عاشورا و شرح آن، خدمت شما بزرگواران هستیم.
در روایت از ائمه علیهمالسلام آمده است:
مَنْ زَارَ الْحُسَیْنَ علیه السلام یَوْمَ عَاشُورَاء کَانَ کَمَنْ تَشَحَّطَ بِدَمِهِ بَیْنَ یَدَیْهِ
کسی که حسین علیه السلام را روز عاشورا زیارت کند، مانند آن انسان فداکاری است که در پیشِ روی آن حضرت و در دفاع از ایشان، به خون خود غلطان گردد.
زیارت عاشورا، زیارتی قدسی و عرشی است؛ یعنی متن این زیارتنامه از سوی خدای متعال، از طریق جبرئیل امین و حضرت رسول (ص) القا شده است. پیامبر اکرم (ص) نیز آن را به ائمه علیهمالسلام، و از طریق ایشان به امام باقر (ع) و سپس از آن حضرت به شیعیان رسانده است. بنابراین، شأن و جایگاه زیارت عاشورا بسیار والا است.
این زیارت متنی است که از جانب خدای متعال بیان شده و حدیث قدسی است. امام باقر (ع) آن را به «علقمه حضرمی» آموخت؛ همان کسی که از آن حضرت درخواست دعا و زیارت کرده بود.
زیارت امام حسین (ع) از نزدیک و از دور
علقمه حضرمی نقل میکند که به امام باقر علیهالسلام عرض کردم: «علمنی دعاءً أن أدعو به فی ذلک الیوم إذا أنا زُرتُه من قریب؟»
یک دعای زیارتیِ متنی به من بیاموزید که هرگاه خواستم اباعبدالله الحسین علیهالسلام را از نزدیک زیارت کنم، آن را بخوانم. همچنین متنی به من بیاموزید که اگر از راه دور خواستم آن حضرت را زیارت کنم، آن را بخوانم.
حضرت در پاسخ به خواستهٔ او بود که فرمود: «دو رکعت نماز میخوانی، سپس با اشاره به قبر آن حضرت، این زیارتنامه را میخوانی؛ دعا و زیارتی که فرشتگان، زائر امام حسین علیهالسلام هستند، با همین زیارت همراه است.
خداوند برای هر کس که این زیارت را بخواند، هزار حسنه مینویسد، هزار گناه از او میزداید و هزار درجه به او عطا میکند. اگر چنین کند، مانند کسی است که در رکاب امام حسین علیهالسلام جهاد کرده و به شهادت رسیده است.
همه این ثوابها به این دلیل است که ما با این زیارت، با اهل بیت علیهمالسلام همسو، همراه و همدم میشویم، در خط آنان قرار میگیریم، آنان را میشناسیم، دشمنانشان را میشناسیم و به میثاقی که با ایشان بستهایم، عمل میکنیم.
سلام؛ نام خدا و نخستین کلام اهل بیت (ع)
متن زیارت عاشورا چنین است:
السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ، السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ سَیِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ...
سلام که در میان ما به عنوان تحیت و درود مطرح است، یکی از نامهای خدای متعال میباشد.
در روایات آمده است که جبرئیل از جانب خداوند به حضرت خدیجه (س) سلام میرساند و حضرت خدیجه در پاسخ میفرمود:
«السَّلامُ هُوَ السَّلامُ، وَ مِنْهُ السَّلامُ، وَ إِلَیْهِ یَعُودُ السَّلامُ»
یعنی: خداوند سلام است که نامش سلام است؛ سلام از اوست و سلام به سوی او بازمیگردد.
گرچه ما نمیتوانیم مستقیماً به خدا سلام دهیم (زیرا چنین دستوری داده نشده)، اما به هر حال «سلام» از نامهای الهی است.
دین اسلام نیز به همین معنا نامگذاری شده است؛ اسلام یعنی تسلیم بودن در برابر پروردگار. حضرت ابراهیم (ع) مسلم بود، پیامبر اکرم (ص) مسلم بود و ما نیز مسلم هستیم. دین ما اسلام است و اسلام، تسلیم بودن در برابر پروردگار است.
مفهوم اسلام، نوعی آشتی، همراهی و خیرخواهی را در خود دارد. وقتی به کسی سلام میدهیم، یعنی او را دوست داریم، او را قبول داریم، و خواهان خیر، سلامتی و امنیت او هستیم.
وقتی «مسلم بن عقیل» را در دارالعماره نزد ابنزیاد بردند، سلام نداد. از این سو و آن سو اعتراض کردند که چرا به امیر سلام ندادی؟ مسلم بن عقیل در پاسخ گفت:
«من او را به امیر بودن قبول ندارم تا بخواهم به او سلام بدهم.»
در برخوردهای اولیه، ما مسلمانان توصیه شدهایم که نخستین کلام ارتباطیمان با یکدیگر، سلام باشد.
اباعبدالله الحسین (ع) با مردی برخورد کرد که در لحظه دیدار گفت: «کیف یا اباعبدالله؟» (چطوری یا اباعبدالله؟)
امام حسین (ع) در پاسخ فرمود:
«اَلسَّلامُ قَبْلَ الْکَلامِ»
یعنی: سلام (باید) پیش از سخن (گفته شود).
این نشان میدهد که اهل بیت (ع) چه جایگاه والایی برای سلام قائل بودند؛ سلامی که نام خداست، نشانه دوستی و پذیرش است، و نخستین گام ارتباط مؤمنانه با یکدیگر محسوب میشود.
«سلام بر پسر پیامبر؛ چرا میگوییم یابنرسولالله؟»
قبل از اینکه حرفی بزنیم، سخنمان را با سلام شروع میکنیم.
به هر حال، شروع زیارت عاشورا هم با نام خداست، هم با سلام و درود و تحیت به امام حسین (ع). این نشاندهنده همبستگی و همجبهگی ما با اباعبدالله (ع) است.
نکته مهم اینجاست: ما به امام حسین (ع) سلام میدهیم به عنوان کسی که «یَابْنَ رَسُولِ الله» است؛ پسر پیامبر، پسر بهترین اوصیا.
اما چرا ما تأکید میکنیم که امام حسین (ع) و دیگر ائمه را «یابنرسولالله» خطاب کنیم؟
در حالی که ایشان پسرِ دختر پیامبر هستند.
این تأکید، مقابلهای است با توطئهای که امویان و مخالفان اهل بیت (ع) داشتند. آنها میخواستند ظلمها و جورهای خود را نسبت به اهل بیت (ع) توجیه کنند و خود را زیر بار فشار ملامت نبرند که «فرزندان پیامبر را کشتیم».
میگفتند: «حسین (ع) پسر علی (ع) است؛ ما با علی دشمنی داریم، پسرش را هم میکشیم.»
اما اگر معلوم شود که اینها پسر پیامبر را میکشند و به اولاد رسول خدا ظلم میکنند، دیگر قابل دفاع نیست. برای خنثی کردن این توطئه، در زیارتنامههای متعدد از جمله زیارت عاشورا تأکید میکنیم که بگوییم:
-حسین (ع) فرزند رسول خداست،
-فرزند امیرالمؤمنین است،
-فرزند فاطمه زهرا (س) است.
ما نسبت سببی ائمه معصومین و اباعبدالله (ع) را با پیامبر و رسول خدا روشن و پررنگ میکنیم. این تأکید میتواند بسیار کارگشا و آموزنده باشد.
در آموزههای دینی ما همینگونه تأکید شده است. در برخوردی که امام کاظم (ع) با هارونالرشید داشت، یا امام رضا (ع) با مأمون، این سؤال مطرح شد: «اگر پیامبر از فرزند شما خواستگاری کند، حاضرید دخترتان را به ایشان بدهید؟»
ائمه (ع) میفرمودند: «ما این کار را نمیکنیم، چراکه ما فرزند اوییم و اصلاً جایز نیست چنین رابطه نسبی با ایشان داشته باشیم.»
امیدواریم که در فرصتهای دیگر، بتوانیم فرازهای دیگری از زیارت عاشورا را خدمت شما عزیزان مطرح کنیم و با مقامات اهل بیت (ع) و مواضع فکری، سیاسی، عملی و جهادی ائمه معصومین (ع) بیشتر آشنا شویم.
چرا که زیارت عاشورا، در واقع منشور شیعهگری ما است؛پیماننامه ما با اهل بیت (ع)،میثاقی است که با خون، ولایت و تعهد با اهل بیت (ع) بستهایم.
نظر شما